Το αυτογκόλ, ο καβγάς και η δολοφονία του Αντρές Εσκομπάρ. Η μοίρα του δολοφόνου και οι θεωρίες
Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994 η Κολομβία συγκαταλεγόταν στα
φαβορί. Δικαίως καθώς διέθετε μια σπάνια ομάδα γεμάτη ταλέντο, ποιότητα, ταχύτητα
και αποτελεσματικότητα. Είχε διαγράψει μια εντυπωσιακή πορεία στα προκριματικά
με κορωνίδα το εμφατικό 5-0 επί της Αργεντινής στο «Μονουμεντάλ» στο Μπουένος
Άιρες.
Η πρεμιέρα όμως προσγείωσε απότομα τους Κολομβιανούς. Οι
εκπληκτικοί Ρουμάνοι του Γκεόργκε Χάτζι επικράτησαν με 3-1 και έτσι οι «Καφετέρος»
βρέθηκαν με το καλημέρα σε δύσκολη θέση.
Επόμενη αναμέτρηση όμως ήταν αυτή απέναντι στην οικοδέσποινα
Αμερική, μια ομάδα χαμηλών δυνατοτήτων. Έμοιαζε η τέλεια ευκαιρία για μια άνετη
νίκη που θα έβαζε και πάλι το σύνολο του Φρανσίσκο Ματουράνα σε τροχιά πρόκρισης.
Το ματς έγινε στο Ρόουζ Μπόουλ στην Πασαντίνα του Λος
Άντζελες, νωρίς το απόγευμα της 22ας Ιουλίου 1994. Κάτω από τον ανελέητο ήλιο της
Καλιφόρνιας, με θερμοκρασία ακατάλληλη για ποδόσφαιρο, η σέντρα έγινε στις 16:30
τοπική ώρα.
Από τα πρώτα λεπτά ήταν φανερό ότι το παιχνίδι δεν θα ήταν ο «περίπατος»
που προσδοκούσε η Κολομβία. Οι ΗΠΑ έπαιζαν με δυναμισμό και οι Κολομβιανοί δεν
έδειχναν σε καλή κατάσταση. Στο 35ο λεπτό ο Τζον Χαρκς έκανε μια
συρτή σέντρα από αριστερά. Ο κορυφαίος αμυντικός των «Καφετέρος», ο 27χρονος
Αντρές Εσκομπάρ για τον οποίο ενδιαφέρον είχε εκφράσει η Πρωταθλήτρια Ευρώπης
Μίλαν, είδε πως στην «πλάτη» του υπήρχε ελεύθερος επιθετικός. Έπρεπε πάση θυσία
να κόψει…
Άπλωσε όσο μπορούσε το πόδι του και βρήκε την μπάλα, της έδωσε
όμως κατεύθυνση προς την εστία της ομάδας του. Ο Όσκαρ Κόρδοβα δεν μπορούσε να
αντιδράσει και έτσι ο Αντρές Εσκομπάρ έβαλε το πρώτο αυτογκόλ στην καριέρα του.
Η εικόνα του σοκαρισμένου Εσκομπάρ αντιπροσώπευε όλη την ομάδα, αν όχι όλη τη χώρα. Η Κολομβία δέχθηκε δεύτερο γκολ, στο 52’ από τον Στιούαρτ, και το μόνο που κατάφερε ήταν να μειώσει στο 90’ με τον Βαλένσια.
Με μηδέν βαθμούς πήγε στην 3η και τελευταία
αγωνιστική στο ματς με την Ελβετία χωρίς να ορίζει τη μοίρα της. Για να ελπίζει
σε πρόκριση έπρεπε να κερδίσει και οι ΗΠΑ να επικρατήσουν της Ρουμανίας. Οι «Καφετερος»
νίκησαν με 2-0 αλλά το γκολ του Πετρέσκου έστειλε τους Ρουμάνους στην πρώτη
θέση και τις ΗΠΑ στην 3η. Το όνειρο έσβησε οριστικά…
«Είναι μια στιγμή μεγάλης δοκιμασίας. Όχι μόνο λόγω του
αυτογκόλ που πέτυχα αλλά γιατί σε αυτά τα παιχνίδια η ομάδα μας δεν κατάφερε να
ανταποκριθεί στις προσδοκίες» θα δηλώσει ο νεαρός αμυντικός.
Ο Εσκομπάρ δεν είδε ποτέ σε βίντεο το αυτογκόλ. Ακύρωσε μια
επίσκεψη που είχε κανονίσει να κάνει σε συγγενείς στο Λας Βέγκας και επέστρεψε
στο Μεντεγίν. Ήταν η πόλη που είχε γεννηθεί, η πόλη που αγωνιζόταν με την
φανέλα της Ατλέτικο Νασιονάλ, εκεί που ζούσε η οικογένεια του και η σύντροφος
του με την οποία σχεδίαζαν να παντρευτούν. Θεωρούσε πώς μόνο στην πόλη του θα
κατάφερνε να ξεπεράσει το χτύπημα και να προχωρήσει.
Το βράδυ της 1ης Ιουλίου 1994 επικοινώνησε με
κάποιους συμπαίκτες του και τους ζήτησε να βγουν για ένα ποτό. «Πρέπει να βγω,
δεν γίνεται να κρύβομαι. Πρέπει να δείξω το πρόσωπο μου στον κόσμο, για να το
αφήσω πίσω» είπε στη σύντροφο του, Πάμελα Κασκάρδο.
«Του είχα ζητήσει να είναι πολύ προσεκτικός. Υπήρξαν απειλές
για όλους μας μετά τον αποκλεισμό. Οι δρόμοι του Μεντεγίν ήταν πολύ
επικίνδυνοι, εκεί οι διαφορές δεν λύνονταν με τα χέρια αλλά με όπλα. Του είπα: Αντρές, μείνε σπίτι για λίγο καιρό.
Ήθελε όμως να βγει» θυμάται ο προπονητής του στην Κολομβία, Φρανσίσκο
Ματουράνα.
Η μοιραία συνάντηση στο πάρκινγκ
Ο Αντρές Εσκομπάρ πήγε με φίλους του στο εστιατόριο-μπαρ «Ελ
Ίντιο». Τις πρώτες πρωινές ώρες της 2ας Ιουλίου 1994 ήταν στο πάρκινγκ του μαγαζιού.
Είχε μπει στο αυτοκίνητο του και ετοιμαζόταν να φύγει όταν δύο άντρες τον
πλησίασαν και άρχισαν να τον βρίζουν για το αυτογκόλ. Ήταν τα αδέλφια Γκαγιόν
Ενάο, ο Πέδρο και ο Σαντιάγο. Εμπλέκονταν στο εμπόριο ναρκωτικών και
παραστρατιωτικές οργανώσεις.
Τους απάντησε και ζήτησε σεβασμό. Ο καβγάς άναψε και ο
Σαντιάγο, ο μεγαλύτερος από τα αδέλφια του είπε: «Δεν ξέρεις με ποιους έχεις μπλέξει».
Σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή από το αυτοκίνητο των αδελφών
Γκαγιόν Ενάο, βγήκε ένας άνδρας. Ήταν ο οδηγός τους, Ουμπέρτο Μουνιόθ Κάστρο.
Πλησίασε τον Εσκομπάρ και τον πυροβόλησε έξι φορές. Σύμφωνα με κάποιες αναφορές,
κάθε φορά που πυροβολούσε, φώναζε «γκολ».
Θαμώνες του μαγαζιού μετέφεραν τον 27χρονο στο νοσοκομείο
όπου και άφησε την τελευταία του πνοή.
«Ο Αντρές βρέθηκε στο λάθος μέρος, τη λάθος ώρα. Έτσι ήταν
τότε το Μεντεγίν» θα πει ο Ματουράνα.
120.000 άτομα έδωσαν το παρών στην κηδεία του Εσκομπάρ και
ζήτησαν δικαιοσύνη.
Ελεύθερος μετά από δέκα χρόνια
Λίγες ώρες μετά τη δολοφονία ο Μουνιόθ Κάστρο συνελήφθη και
ομολόγησε. Είπε ότι είχε χάσει πολλά χρήματα ποντάροντας στην πρόκριση της Κολομβίας
και μετά τον καβγά με τον Εσκομπάρ έχασε τον έλεγχο. Πήρε όλη την υπόθεση πάνω
του και καταδικάστηκε σε 43χρονια φυλάκιση. Η αλλαγή του ποινικού κώδικα το
2001 μείωσε την ποινή στα 26 και τελικά ο δολοφόνος του Αντρές Εσκομπάρ
αποφυλακίστηκε το 2005, σχεδόν δέκα χρόνια μετά το έγκλημα.
Ο Κάστρο Μουνιόθ ήταν εκτελεστής των καρτέλ και πολλοί είναι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι οι βαρόνοι τον προστάτεψαν και πλήρωσαν για να αποφυλακιστεί πιο νωρίς. Σύμφωνα με κάποιες αναφορές ο Κάστρο Μουνιόθ ομολόγησε τον φόνο αλλά δεν πυροβόλησε μόνο αυτός. Μαρτυρίες «έδειχναν» και τον Σαντιάγο Γκαγιόν Ενάο (φωτό πάνω) αλλά ποτέ δεν αποδείχθηκε κάτι επίσημα. Στις 6 Φεβρουαρίου 2026 ο Ενάο εκτελέστηκε μέσα σε ένα εστιατόριο στο Μεξικό.
Επίλογος
Η δολοφονία του Αντρές Εσκομπάρ είναι μια χαρακτηριστική
υπόθεση για το τι συνέβαινε στην Κολομβία τη δεκαετία του ’90. Στην χώρα των
καρτέλ ακόμα κι ένα αυτογκόλ μπορεί να ισοδυναμούσε με θανατική καταδίκη. Το
2001 στο Μεντεγίν έγιναν τα αποκαλυπτήρια αγάλματος του ποδοσφαιριστή. Από το
2014, η Ατλέτικο Νασιοναλ (σύλλογος που αγωνιζόταν ο Εσκομπάρ) θέσπισε το μετάλλιο
της τιμής το οποίο απονέμεται κάθε χρόνο στις 2 Ιουλίου στη μνήμη του Αντρές. Συμβολικά
το πρώτο μετάλλιο απονεμήθηκε στον αδελφό του, Σαντιάγο.