Η ευθανασία της Νοέλια: Ένας υποβοηθούμενος θάνατος που έχει διχάσει την Ισπανία

Αναρτήθηκε από

Η απόφαση μιας 25χρονης κοπέλας να βάλει τέλος στη ζωή της με ευθανασία έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση στην Ισπανία

Η Ισπανία είναι μια από τις επτά μόνο χώρες στην Ευρώπη, όπου επιτρέπεται η ευθανασία. Από το 2021, όταν και έγινε επίσημα νόμιμη, εκατοντάδες άνθρωποι κάθε χρόνο επιλέγουν αυτόν τον δρόμο για να δώσουν τέλος στη ζωή τους.

Ωστόσο, η ιστορία της 25χρονης Νοέλια Καστίγιο Ράμος και το αίτημά της να υποβληθεί σε ευθανασία έχει προκαλέσει έντονη αντιπαράθεση και συζήτηση στη χώρα με την υπόθεση να μετατρέπεται σε... θέαμα για την ισπανική τηλεόραση. Αν δεν αλλάξει κάτι δραματικά, σήμερα 26 Μαρτίου στις 18.00 (τοπική ώρα Ισπανίας, 19.00 ώρα Ελλάδας), η Νοέλια θα υποβληθεί σε ευθανασία στο κέντρο υγείας Sant Camil στη Βαρκελώνη, όπου νοσηλεύεται αυτή τη στιγμή.

Ο δικαστής που είναι υπεύθυνος ήδη έχει απορρίψει την περασμένη εβδομάδα ένα αίτημα διακοπής της διαδικασίας από τον πατέρα της Νοέλια, τον οποίο εκπροσωπούν οι Christian Lawyers, ένα ίδρυμα που χθες υπέβαλε νέα αίτηση ζητώντας τουλάχιστον αναβολή, ζητώντας η Νοέλια να υποβληθεί σε ψυχιατρική θεραπεία. Και αυτή η αίτηση απορρίφθηκε κι έτσι η διαδικασία θα προχωρήσει. 

Λίγες μέρες πριν την προγραμματισμένη ευθανασία η Νοέλια έδωσε συνέντευξη σε μια εκπομπή του καναλιού Antena 3 στην εκπομπή Ahora Sonsoles στην οποία μιλούσε για την παιδική της ηλικία και τους λόγους που την οδήγησαν να ζητήσει υποβοηθούμενη ευθανασία, η οποία εγκρίθηκε από την Επιτροπή Εγγυήσεων της Καταλανικής Κυβέρνησης τον Ιούνιο του 2024.

Αν δεν υπάρξει δικαστική παρέμβαση της τελευταίας στιγμής η 25χρονη Νοέλια Καστίγιο θα υποβληθεί σε ευθανασία μετά από επίμονο αίτημα της. Η υπόθεση της έχει συγκλονίσει και διχάσει την Ισπανία καθώς υπάρχουν πτυχές οι οποίες δεν προβλήθηκαν στη συνέντευξη που έδωσε το κανάλι Αntena 3. 

Τρία χρόνια νωρίτερα, τον Φεβρουάριο του 2021, είχε αναγνωριστεί ως άτομο με αναπηρία 67% μετά τη διάγνωση με οριακή διαταραχή προσωπικότητας και ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Στις 4 Οκτωβρίου του ίδιου έτους, η Νοέλια επιχείρησε να αυτοκτονήσει πηδώντας από το παράθυρο του πέμπτου ορόφου. Το αναγνωρισμένο ποσοστό αναπηρίας της αυξήθηκε στη συνέχεια στο 74% λόγω των τραυματισμών που προκλήθηκαν, μιας παραπληγίας που επηρεάζει τις κινητικές της δεξιότητες από τα γόνατα και κάτω και η οποία είναι μια αναστρέψιμη ενώ της προκαλεί έντονους πόνους. Ωστόσο, η κοπέλα υποστηρίζει ότι μπορεί να σταθεί και να κάνει μπάνιο μόνη της. Δεδομένο είναι πάντως ότι κινείται κυρίως με αναπηρικό αμαξίδιο.

Μετά την απόπειρα η Καστίγιο ξεκίνησε έναν δικαστικό αγώνα ώστε να την επιτραπεί να υποβληθεί σε ευθανασία. Στο δικαστήριο υποστήριξε ότι επιχείρησε να βάλει τέλος στη ζωή της καθώς την είχαν βιάσει ομαδικά, σε κλαμπ διασκέδασης, τρεις νεαροί άντρες. Ήταν η πρώτη φορά που αποκάλυπτε κάτι τέτοιο. Δεν είχε γίνει επίσημη καταγγελία, άρα ούτε και έρευνα, και δεν είχε μιλήσει γι’ αυτό σε κανέναν από την οικογένεια της. «Δεν το είχα αποκαλύψει γιατί έγινε μια μέρα πριν την απόπειρα» θα υποστηρίξει. 

Αν και δεν έχουν δοθεί λεπτομέρειες και δεν υπάρχουν στοιχεία σχετικά με τον βιασμό, αυτό δεν εμπόδισε μια μερίδα κόσμου να εικάσουν ότι ο ομαδικός βιασμός έγινε από άτομα άλλης εθνικότητας τροφοδοτώντας έτσι μια ξενοφοβική ρητορική. Επίσης, έχουν εμφανιστεί στον τύπο ψευδείς αναφορές ότι ο βιασμός της έγινε μέσα σε κέντρο προστασίας γυναικών.

Αυτό που δεν παρουσιάστηκε στην εκπομπή του Antena 3, η οποία επικρίθηκε για τον τρόπο που προσέγγισε το ζήτημα, είναι τα σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Καστίγιο από πολύ μικρή ηλικία. 

Την κοπέλα σημάδεψε το πολύ άσχημο διαζύγιο των γονιών της. Μεταφέρθηκε σε ίδρυμα, λόγω της κατάστασης στην οικογένεια, και από 13 ετών διαγνώστηκε με προβλήματα και έπαιρνε αγωγή. 

Σύμφωνα με την μητέρα της Νοέλια, η οποία επίσης μίλησε στην εκπομπή, ο πατέρας της είναι εθισμένος στον αλκοολισμό και τον τζόγο. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πατέρας της παρόλο που τους τελευταίους 20 μήνες μάχεται ώστε η κόρη του να μην υποβληθεί σε ευθανασία, δεν εμφανίζεται ο ίδιος  πουθενά αλλά εκπροσωπείται από δικηγόρους της οργάνωσης Christian Lawyers. Καταδικάζει το «τσίρκο» των μέσων ενημέρωσης που το περιβάλλει και έχει εξαντλήσει όλα τα μέσα για να αποτρέψει την ευθανασία.

Τον Ιούλιο του 2024 μια επιτροπή ειδικών από την Καταλονία έκανε δεκτό το αίτημα της Νοέλια, προγραμματίζοντας την ευθανασία για τις 2 Αυγούστου εκείνου του έτους. Ο πατέρας της, όμως, προσέφυγε κατά της απόφασης και πέτυχε την αναστολή της. Σύμφωνα με τον ίδιο η συνέχιση της διαδικασίας θα προκαλούσε ανεπανόρθωτη βλάβη: τον θάνατο της Νοέλια. Ο ίδιος υποστήριξε ότι παρά το γεγονός ότι η κόρη του πάσχει από «σοβαρή ασθένεια», «η κατάστασή της βελτιώνεται με την κατάλληλη θεραπεία».

Στη συνέχεια, ο δικαστής αποφάσισε να πραγματοποιήσει εκ νέου ακρόαση για να ακούσει όχι μόνο τα μέλη της επιτροπής που την αξιολόγησε, αλλά και την ίδια τη Νοέλια. Η κοπέλα όχι μόνο επιβεβαίωσε την απόφασή της, αλλά μίλησε και για τον «πόλεμο» από την οικογένειά της, ακόμη και το πώς υπέστη εξαναγκασμό από τους γύρω της να εγκαταλείψει το σχέδιό της.

«Θέλω να τελειώσω τη ζωή μου με αξιοπρέπεια» είπε η Νοέλια στο δικαστήριο τον Μάρτιο του 2025 με την απόφαση που εκδόθηκε τον Φεβρουάριο του 2026 από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ισπανίας να τη δικαιώνει.

Στην νέα απόφασή του, ο δικαστής επικύρωσε την ευθανασία. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η νεαρή γυναίκα πληρούσε την προϋπόθεση της «ικανότητας να δώσει έγκυρη συγκατάθεση», βασιζόμενη σε εκθέσεις ψυχιάτρων και ψυχολόγων που κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι «η παθολογία από την οποία πάσχει δεν επηρεάζει την ικανότητά της να λαμβάνει αποφάσεις».

Στην πραγματικότητα, η ιατροδικαστική έκθεση επιβεβαίωσε ότι οι παθήσεις της ήταν «σοβαρές, χρόνιες, συνεχείς και εξουθενωτικές» και ότι δεν υπήρχε «πιθανότητα βελτίωσης», απαιτήσεις που ορίζονται από το νόμο για τη χορήγηση ευθανασίας, η οποία περιλαμβάνει επίσης την ψυχολογική ταλαιπωρία της ασθενούς μεταξύ των λόγων της.

Η τελευταία συνέντευξη

Λίγα 24ωρα πριν βάλει τέλος στη ζωή της, η 25χρονη κοπέλα επικοινώνησε με την εκπομπή Ahora Sonsoles του καναλιού Antena 3 της Ισπανίας.

«Τους έχω πει πώς θέλω να είναι. Θέλω να πεθάνω όμορφη. Πάντα πίστευα ότι θέλω να πεθάνω όμορφη. Θα φορέσω το πιο όμορφο φόρεμά μου και θα βαφτώ. Θα είναι κάτι απλό», είπε η 25χρονη αποκαλύπτοντας ότι έχει καλέσει την οικογένειά της να την αποχαιρετήσει, αλλά τη στιγμή του θανάτου της, θέλει να είναι μόνη.


«Θέλω να φύγω τώρα και να σταματήσω να υποφέρω, τελεία και παύλα. Κανένα μέλος της οικογένειάς μου δεν είναι υπέρ της ευθανασίας. Και τι γίνεται με όλο τον πόνο που έχω υποστεί όλα αυτά τα χρόνια; Δεν έχω όρεξη να κάνω τίποτα: δε θέλω να βγαίνω έξω, να τρώω, να κάνω οτιδήποτε. Ο ύπνος είναι πολύ δύσκολος για μένα και έχω πόνους στην πλάτη και τα πόδια» εξήγησε για την κατάσταση που βιώνει από το 2022.

«Τα κατάφερα επιτέλους. Ας δούμε αν μπορώ επιτέλους να ηρεμήσω γιατί δεν αντέχω άλλο αυτή την οικογένεια, τον πόνο, όλα όσα με βασανίζουν από όσα έχω περάσει. Δεν θέλω να είμαι παράδειγμα για κανέναν, είναι απλώς η ζωή μου, και αυτό είναι όλο» είπε, επίσης, για την απόφασή της να βάλει τέλος στη ζωή της.

Ειδικά, δε, για τον πατέρα της είπε «με είδε να πέφτω και δεν μπορούσε να κάνει τίποτα. Αλλά μετά από όλα όσα έχει κάνει, δεν τον λυπάμαι πια. Δεν σεβάστηκε την απόφασή μου και δεν θα το κάνει ποτέ. Ήθελε να βάλει το σπίτι που αγόρασε στο όνομά μου για να μπορέσει να συνεχίσει να εισπράττει διατροφή. Μετά από αυτό, δεν θέλει να βάλει το σπίτι στο όνομά μου, ούτε να πληρώσει για την κηδεία, ούτε να παραστεί στην ευθανασία, ούτε στην ταφή, και λέει ότι δεν θέλει να μάθει τίποτα περισσότερο για μένα. Ότι για αυτόν είμαι ήδη νεκρή. Το καταλαβαίνω. Είναι πατέρας και δεν θέλει να χάσει μια κόρη, αλλά δεν με ακούει. Δεν με παίρνει τηλέφωνο ποτέ, δεν μου γράφει ποτέ. Το μόνο που κάνει είναι να μου φέρνει φαγητό. Γιατί με θέλει ζωντανή; Για να με κρατήσει στο νοσοκομείο;».

Η Νοέλια αφηγήθηκε επίσης ότι η μητέρα της ζήτησε να είναι μαζί της όταν θα γίνει η θανατήφόρα ένεση αλλά η ίδια της το αρνήθηκε: «Μου είπε ότι όπως με είδε να γεννιέμαι έτσι ήθελε να με δει να κλείνω τα μάτια μου και η απάντηση είναι όχι. Δεν θέλω να με δει να κλείνω τα μάτια μου. Θα προτιμούσα να πούμε αντίο και μετά, αν θέλει να έρθει, μπορεί στην κηδεία».

Στη συνέντευξη της στο «Antena 3» η Καστίγιο εμφανίστηκε ήρεμη και αποφασισμένη. Κάποιοι ειδικοί όμως υποστηρίζουν ότι τα ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ήταν φανερά. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα αν είσαι σε θέση να πάρει μια τέτοια απόφαση ώστε να ολοκληρωθεί η διαδικασία της ευθανασίας.

Από την άλλη όμως η ιατρική αξιολόγηση τονίζει ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Καστίγιο είναι υπαρκτά και μη αναστρέψιμα. Πράγματι βασανίζεται ψυχολογικά και σωματικά και η ευθανασία θα τη λύτρωνε από αυτή την κατάσταση.