Έξι άτομα νεκρά, μια ανατριχιαστική αφήγηση και οι μύθοι που γέννησε η τραγωδία στα βουνά του Καζακστάν
Τον Αύγουστο του
1993, μια πεζοπορία στα βουνά του Καζανκστάν κατέληξε σε τραγωδία. Έξι άτομα
νεκρά, ερωτηματικά και διάφορες θεωρίες. Τι συνέβη στο περιστατικό του
Χαμάρ-Νταμπάν και ποια είναι η πραγματικότητα πίσω από τις θεωρίες
Η αποστολή
Το πρωινό της 2ας
Αυγούστου 1993 μια ομάδα επτά ατόμων συγκεντρώθηκε στον σιδηροδρομικό σταθμό
Μουρίνο, κοντά στη λίμνη Βαϊκάλη. Στόχος ήταν να περπατήσουν μέσα από τα βουνά
Χαμάρ-Νταμπάν και να φτάσουν στη μικρή πόλη Σλιουντιάνκα. Συνολικά η διαδρομή
ήταν 230χλμ και θεωρούταν αρκετά δύσκολη (3ης κατηγορίας).
Επικεφαλής ήταν η
42χρονη Λουντμίλα Κορόβινα, μια έμπειρη οδηγός του πεζοπορικού κλαμπ «Azimut». Γνώριζε καλά την περιοχή και ήταν
αυτή που είχε σχεδιάσει την αποστολή (διαδρομές, σημεία διανυκτέρευσης και επιμελητεία).
Την ομάδα αποτελούσαν οι:
Τατιάνα Φιλιπένκο
(24 ετών), γραμματέας σε παιδαγωγική σχολή κι ενεργό μέλος της ομάδας «Azimut».
Κρίσιν Αλεξάντερ
Γκεναντίεβιτς (23 ετών) φοιτητής στο Πολυτεχνείο της Μόσχας, μέλος της «Azimut» από τα 12 χρόνια του. Λίγο πριν
ξεκινήσει για τη συγκεκριμένη πεζοπορία είχε κάνει πρόταση στην κόρη της Κοροβίνα,
Ναταλία και θα παντρεύονταν σύντομα.
Ντένις Βικτόροβιτς
(19 ετών), μέλος της «Azimut». Αποφάσισε να ακολουθήσει την ομάδα την τελευταία στιγμή,
όταν ένας νεαρός που είχε δηλώσει συμμετοχή ενημέρωσε πως τελικά οι γονείς του
δεν του έδωσαν άδεια. Ο Ντένις απλά άφησε ένα σημείωμα στους δικούς του γονείς
αναφέροντας: Πάω στα βουνά. Θα γυρίσω σύντομα.
Βαλεντίνα Ουτοτσένκο
(18 ετών), φοιτήτρια παιδαγωγικής
Βικτόρια Ζαλεσόβα
(17 ετών). Αρχικά η Κορόβινα δεν την δέχθηκε στην αποστολή. Την είχε πάρει μαζί
της σε προηγούμενη πεζοπορία και η Βικτόρια έδειξε ότι δεν είναι έτοιμη. Η
μητέρα της όμως πίεσε την Κορόβινα και τελικά την έπεισε να δεχθεί την 17χρονη.
Τιμούρ Μπαπάνοφ (15 ετών),
οι γονείς του ήταν πολύ έμπειροι πεζοπόροι και συμμετείχε σε αποστολές από πολύ
μικρή ηλικία.
Τα μέλη της ομάδας
γνωρίζονταν μεταξύ τους καθώς είχαν συμμετάσχει και σε άλλες αποστολές. Το 1992 ακριβώς
τα ίδια άτομα είχαν ολοκληρώσει ένα ταξίδι μέσα στα βουνά Τιέν Σαν.
Όπως αποκαλύφθηκε
στη συνέχεια η ομάδα λειτουργούσε και σαν «δίχτυ ασφαλείας» για μια άλλη
αποστολή στην οποία συμμετείχε η κόρη της Κορόβινα, Ναταλία. Οι δύο ομάδες θα
συναντιούνταν περίπου στα μισά της διαδρομής και θα ολοκλήρωναν μαζί το ταξίδι.
«Κανείς δεν κουνιόταν…»
Αφού ξεκίνησε από
τον σταθμό Μουρίνο η ομάδα, σχεδόν αμέσως συνάντησε πολύ δύσκολες καιρικές
συνθήκες. Κρύο, ισχυρή βροχή και αέρα. Συνέχισε την ανάβαση προς την
κορυφογραμμή και μέχρι το βράδυ της 4ης Αυγούστου είχε καλύψει μια
απόσταση 70χλμ. Την επόμενη μέρα ξεκίνησε να χιονίζει.
«Το απόγευμα εκείνης
της ημέρας φτάσαμε σε μια περιοχή χωρίς δέντρα. Έκανε πάρα πολύ κρύο. Στήσαμε τις
σκηνές μας και μείναμε εκεί. Ο αέρας έκοψε τα σχοινιά από τις σκηνές αλλά τις φτιάξαμε.
Δύο ώρες μετά σήκωσε και τους πασσάλους. Ο εξοπλισμός μας έδινε μούσκεμα, και
τα sleeping bags» αφηγείται ο Βαλεντίνα Οτοτσένκο (δεξιά στη φωτό) κι
εξιστορεί πως εξελίχθηκε η τραγωδία:
«Περίπου στις 10 το
βράδυ της 5ης Αυγούστου ο Κρίσιν ήρθε και είπε πως είναι μούσκεμα
και έχει παγώσει. Φορτώσαμε τα πράγματα μας και επιχειρήσαμε να κατέβουμε πιο
κάτω. Χιόνιζε και ήταν αδύνατο να ξεχωρίσεις που να πας. Κάναμε μόλις δέκα
μέτρα όταν ο Κρίσιν άρχισε να καταρρέει. Προσπάθησαν να τον σηκώνουν αλλά δεν
μπορούσε να σταθεί. Η Κορόβινα έμεινε μαζί του και μας είπε να προχωρήσει την
κατάβαση. Σχεδόν όμως αμέσως φώναξε να σταματήσουμε και ζήτησε από κάποιον να
την ακολουθήσει. Η Τάνια έβγαλε έναν μουσαμά και σκεπαστήκαμε.
Εγώ ανέβηκα εκεί που
ήταν η Κορόβινα με τον Κρίσιν. Τα μάτια του ήταν γουρλωμένα, τεράστια. Ένα
βλέμμα παγωμένο. Η Κορόβινα μου είπε ότι η καρδιά του δεν χτυπάει. Μου είπε να
πάω στη Βικτώρια και να τραβήξω προς τους άλλους, κάτω. Πήγα προς τη μεριά της,
στην αρχή με δάγκωσε αλλά τελικά την έσυρα εκεί που ήταν οι υπόλοιποι. Ξαφνικά
η Τατιάνα άρχισε να χτυπάει το κεφάλι της στο έδαφος. Ο Ντένις κρύφτηκε πίσω
από κάποιες πέτρες και στη συνέχεια σερνόταν προς τον υπνόσακο του. Εγώ σύρθηκα
προς την Κορόβινα αλλά δεν ανέπνεε. Προσπάθησαν να σηκώσω τον Τιμούρ… Μετά
διαπίστωσα ότι κανείς δεν κουνιόταν.
Άρχισα να κατεβαίνω προς
τα δέντρα. Ντύθηκα όσο καλύτερα μπορούσα και καλύφθηκα με τον μουσαμά. Το πρωί επέστρεψα
στο σημείο που βρίσκονται οι άλλοι. Ήταν όλοι εκεί ακίνητοι. Η Τάνια, ο Ντένις,
ο Τιμούρ και η Βικτώρια χαμηλά και λίγο πιο πάνω η Κορόβινα με τον Κρίσιν».
Η Βαλεντίνα κάλυψε
τα έξι πτώματα με μουσαμά και άρχισε να κατεβαίνει το βουνό με την ελπίδα να
συναντήσει κάποιον. Στις 9 Αυγούστου ένα γκρουπ Ουκρανών τουριστών, που έκαναν
ράφτινγκ στο ποταμό Σνεζνάγια, την είδε και την πήραν μαζί τους.
Έφτασαν στις 18
Αυγούστου στη Σλιουντιάνκα και η Βαλεντίνα ανέφερε τι είχε συμβεί. Τα πτώματα
των έξι πεζοπόρων βρέθηκαν έξι μέρες μετά.
Παρά τη χαμηλή
θερμοκρασία τα σώματα είχαν αρχίσει να αποσυντίθενται. Απ’ όλους έλειπαν τα
μάτια, τα οποία είχαν φάει πουλιά ή ζώα. Δύο από τους νεκρούς βρέθηκαν χωρίς
παπούτσια, ενώ τρεις φορούσαν στα πόδια τους μόνο κολάν και όχι παντελόνια.
-modified.jpg)
Τα ευρήματα των νεκροψιών
Οι έξι σοροί μεταφέρθηκαν
με δύο ελικόπτερα σε κοντινή πόλη όπου πραγματοποιήθηκε νεκροτομή.
Ο επικεφαλής της ομάδα
που εξέτασε τα πτώματα, Κονστανίν Γιουγκόφ δήλωσε: «Δεν εντοπίσαμε τραύματα που
να υποδεικνύουν βίαια θάνατο. Οι παράγοντες που οδήγησαν σε αυτή την τραγωδία
ήταν το μεγάλο υψόμετρο (2371 μέτρα) και οι ακραίες καιρικές συνθήκες. Η
θερμοκρασία ήταν πολύ χαμηλή, τα θύματα φορούσαν βρεγμένα ρούχα και ήταν
ιδιαίτερα καταπονημένα από την πεζοπορία. Αν προσθέσουμε και το γεγονός ότι σε
αυτό το ύψος το οξυγόνο είναι αραιό τότε δημιουργείται ένα καταστροφικό μείγμα.
Υπό τέτοιες συνθήκες ο άνθρωπος μπορεί να πεθάνει μέσα σε δύο ώρες».
Με το πόρισμα του
Γιουγκόφ συμφώνησε και ο τοπικός ιατροδικαστής που εξέτασε δύο από τις σορούς. «Οι
νεκροψίες έδειξαν σημάδια γενικής υποθερμίας. Πέθαναν από την έκθεση σε πολύ χαμηλές
θερμοκρασίες».
Οι θεωρίες
Η υπόθεση φαινόταν
απολύτως ξεκάθαρη και όσοι συμμετείχαν στις νεκροψίες συμφωνήσαν ότι το αίτιο
του θανάτου ήταν η υποθερμία. Η έρευνα ολοκληρώθηκε αλλά ο Τύπος είχε άλλη
άποψη.
Απίστευτες ιστορίες
άρχισαν να δημοσιεύονται για το τι συνέβη στην ομάδα ενώ το φως της δημοσιότητας
είδαν ψευδείς αφηγήσεις της μοναδικής επιζώσας που έδιναν στην υπόθεση μια
μεταφυσική χροιά. Κάποιοι μίλησαν για στρατιωτική άσκηση με χημικά που πήγε
στραβά και κάποιοι άλλοι για ομαδική παράκρουση.
Παράλληλα πολλοί
συνέδεσαν τα γεγονότα στο Χαμάρ Νταμπάν με το συμβάν στο πέρασμα Ντιάτλοφ το
1959.
H ευθύνη της Κορόβινα
Σοβαρές έρευνες, που
έγιναν για τα αίτια της τραγωδίας, ρίχνουν την ευθύνη στην επικεφαλής, Λουντμίλα
Κορόβινα. Αν και αναμφισβήτητα έμπειρη η 42χρονη ήταν γνωστή για το γεγονός ότι
έπαιρνε πολλά ρίσκα και πολλές φορές οι αποστολές της ήταν ακραίες. Τα μέλη
πιέζονταν υπερβολικά και εκθέτονταν σε σοβαρούς κινδύνους.
Ερευνητές θεωρούν
ότι η Κορόβινα ανέβασε τον ρυθμός της πεζοπορίας για να είναι στην ώρα της στο
ραντεβού με την ομάδα στην οποία συμμετείχε η κόρη της. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα
να αναγκαστούν να διανυκτερεύσουν σε ένα σημείο χωρίς δέντρα, παντελώς εκτεθειμένοι
στα ακραία καιρικά φαινόμενα. Παράλληλα η έρευνα έδειξε ότι δεν είναι γίνει
σωστή πρόβλεψη των μερίδων φαγητού και οι θερμίδες που έπαιρναν καθημερινώς δεν
επαρκούσαν για τις συνθήκες της αποστολής. Βάσει της εμπειρίας της η Κορόβινα
έπρεπε να τα γνωρίζει όλα αυτά αλλά δυστυχώς επέλεξε να ρισκάρει.