Η πολιτική Τραμπ έχει αλλάξει άρδην την εικόνα που έχει η Ευρώπη για την Αμερική. Οι Ευρωπαίοι θεωρούν πλέον πως η ήπειρος πρέπει να εξοπλιστεί και να φτιάξει τον δικό της αμυντικό μηχανισμό
Η ευρωπαϊκή εμπιστοσύνη σε μια αμερικανική «εγγύηση
ασφάλειας» έχει υποχωρήσει σε ιστορικό χαμηλό, σύμφωνα με νέα έρευνα. Πλέον μόνο
ένας στους 10 ανθρώπους, σε 15 χώρες όπου διεξήχθη η έρευνα, βλέπει τις ΗΠΑ ως
σύμμαχο και η πλοϊμότητα αμφιβάλλει ότι θα έσπευδε να τους βοηθήσει σε
περίπτωση επίθεσης.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε από το think tank του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR) πριν από τις κρίσιμες συνόδους κορυφής της G7 και του ΝΑΤΟ στη Γαλλία
και την Τουρκία τις επόμενες εβδομάδες, αποκάλυψε «βαθιά ευρωπαϊκή δυσπιστία
προς τις ΗΠΑ».
Έδειξε επίσης ότι πολλοί Ευρωπαίοι νιώθουν ότι οι σχέσεις με
την Ουάσινγκτον θα βελτιώνονταν όταν ο Ντόναλντ Τραμπ αποχωρούσε από την
προεδρία και δηλώνουν ότι για να προστατευθεί από την αμερικανική αναξιοπιστία
η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει την άμυνα της.
Η επιθετικότητα του Αμερικανού προέδρου στη Μέση Ανατολή, οι
απειλές κατά της Γροιλανδίας, οι δεσμεύσεις για απόσυρση στρατευμάτων από τις
ευρωπαϊκές βάσεις και ο σκεπτικισμός για το μέλλον του ΝΑΤΟ είχαν επίσης
προκαλέσει έναν αυξανόμενο ευρωπαϊκό πραγματισμό, αναφέρει η έκθεση.
«Σε ολόκληρη την ήπειρο, υπάρχει σαφής υποστήριξη για τη
μείωση της εξάρτησης από την Ουάσινγκτον. Οι Ευρωπαίοι είναι ολοένα και πιο
ανοιχτοί σε υψηλότερες αμυντικές δαπάνες και, το πιο σημαντικό, δείχνουν έναν
εντυπωσιακό βαθμό εμπιστοσύνης ότι οι γειτονικές χώρες θα τους βοηθήσουν σε μια
κρίση» δήλωσε η Γιανά Κομπζόβα ,ανώτερη ερευνήτρια πολιτικής του ECFRμ η οποία συμμετείχε στη συγγραφή
της έρευνας.
Ο συνάδελφος Πάβελ Ζέρκα τόνισε από την μεριά του ότι η σαφής
δημόσια ζήτηση για μεγαλύτερη αυτονομία και η ανάγκη αντιστάθμισης έναντι των
αμυντικών εγγυήσεων των ΗΠΑ «δημιούργησαν ένα παράθυρο για τους ηγέτες της
Ευρώπης να προχωρήσουν περισσότερο και πιο γρήγορα» στον τομέα της ασφάλειας.
Η έρευνα, η οποία βασίστηκε σε δημοσκοπήσεις που διεξήχθησαν
τον Μάιο στην Αυστρία, τη Βουλγαρία, τη Δανία, την Εσθονία, τη Γαλλία, τη
Γερμανία, την Ουγγαρία, την Ιταλία, την Ολλανδία, την Πολωνία, την Πορτογαλία,
την Ισπανία, τη Σουηδία, την Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο, έδειξε ότι κατά
μέσο όρο μόλις το 11% των ερωτηθέντων σε όλες τις χώρες θεωρούν πλέον τις ΗΠΑ
ως σύμμαχο «που μοιράζεται τα συμφέροντα και τις αξίες μας».
Αυτό σε σύγκριση με 16% πριν από έξι μήνες και 22% τον
Νοέμβριο του 2024. Η επικρατούσα άποψη ήταν ότι οι ΗΠΑ είναι πλέον «αναγκαστικός
εταίρος», αν και το 13% του ευρωπαϊκού κοινού δήλωσε ότι θεωρεί τις ΗΠΑ
αντίπαλο και το 12% άμεσο αντίπαλο.
Οι πλειοψηφίες σε κάθε χώρα δεν είναι πλέον σίγουρες ότι οι
ΗΠΑ θα έσπευδαν να βοηθήσουν σε μια επίθεση. Με εξαίρεση τη Βουλγαρία, οι
περισσότεροι άνθρωποι -συμπεριλαμβανομένων χωρών με μεγάλα ακροδεξιά κόμματα
όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Ολλανδία και η Σουηδία- πίστευαν ότι «τουλάχιστον
ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες» θα τους βοηθούσαν σε ένα παρόμοιο σενάριο.
Οι Ευρωπαίοι είναι πλέον κατά μέσο όρο 4% πιο πιθανό να
υποστηρίξουν υψηλότερες εθνικές αμυντικές δαπάνες σε σχέση με πέρυσι, σύμφωνα
με την έρευνα, με την Ιταλία να είναι η μόνη χώρα όπου η σαφής πλειοψηφία
παρέμεινε αντίθετη.
Κατά μέσο όρο, το 47% των ερωτηθέντων υποστήριξε το ιδανικό
του συλλογικού δανεισμού της ΕΕ για τη χρηματοδότηση μεγαλύτερων αμυντικών
δαπανών, ενώ το 35% τάχθηκε κατά. Η υποστήριξη ήταν ισχυρότερη στην Πορτογαλία
(59%), τη Δανία (56%), την Ολλανδία (55%) και την Ισπανία.
Σε σχεδόν κάθε χώρα που συμμετείχε στην έρευνα, οι
περισσότεροι ερωτηθέντες δήλωσαν ότι η χώρα τους θα πρέπει να μειώσει τη
στρατηγική της εξάρτηση από το αμερικανικό στρατιωτικό υλικό, με τους
υποστηρικτές της «αγοράς ευρωπαϊκών προϊόντων» να είναι οι πιο πολυάριθμοι στη
Δανία (75%), την Ολλανδία (72%), τη Σουηδία (70%), την Πορτογαλία (69%), τη
Γαλλία (66%), την Ελβετία (64%), το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ισπανία (και οι
δύο 62%).
Υπήρξε, ωστόσο, σημαντικά λιγότερη υποστήριξη για την ιδέα
της μείωσης των εγχώριων δημόσιων δαπανών για την κάλυψη υψηλότερων εθνικών
αμυντικών προϋπολογισμών, με την αντίθεση να είναι ισχυρότερη στην Ιταλία
(63%), την Αυστρία (59%), τη Γερμανία (56%), την Ισπανία (54%) και τη Δανία
(52%).
Υπήρξε επίσης μικρή υποστήριξη (29%) για την αντικατάσταση
του ΝΑΤΟ με ένα νέο αμυντικό φορέα που θα αποτελείται αποκλειστικά από την ΕΕ,
με την κυρίαρχη άποψη σχεδόν σε κάθε χώρα εκτός από τη Βουλγαρία ότι οι σχέσεις
ΗΠΑ-Ευρώπης «πιθανώς θα βελτιωθούν» μόλις φύγει ο Τραμπ - μια άποψη που
υποστηρίζει το 60% ή και περισσότερο στη Γαλλία, την Ισπανία, τη Δανία, την
Ολλανδία και τη Σουηδία.