Πλανήτης Υ: Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν στοιχεία για την ύπαρξη ενός σώματος που «κρύβεται» στο Ηλιακό Σύστημα
Πού βρίσκεται, ποιο είναι το μέγεθος του και ποια στοιχεία δείχνουν ότι αυτό που αποτελούσε επιστημονική φαντασία ίσως τελικά να αποδειχθεί αληθινό
Είναι μια
θεωρία που εξάπτει την φαντασία των αστρονόμων εδώ και δεκαετίες. Υπάρχει στο
Ηλιακό μας σύστημα ένας πλανήτης τον οποίον δεν έχουμε ακόμα ανακαλύψει;
Κάποιοι αποκαλούν
το (φανταστικό προς το παρόν) ουράνιο σώμα Πλανήτη Χ ή Πλανήτη 9 και καταθέτουν
διάφορες απόψεις για το πού θα μπορούσε να κρύβεται μέσα στο σύστημα μας.
Θεωρητικά πάντα
ο «Χ» έχει επτά φορές την μάζα της Γης και κινείται σε τροχιά 50 φορές πιο
μακριά από τον Ήλιο απ’ ό,τι η Γη ενώ ο «9» έχει σχεδόν δέκα φορές την μάζα της
Γης και κινείται τουλάχιστον 300 φορές πιο μακριά από τον Ήλιο. Δεν έχει
εντοπιστεί όμως κάποιο στοιχείο που να υποστηρίζει αυτές τις εικασίες.
Αντίθετα αστρονόμοι
τονίζουν πλέον πως είναι πιθανή η ύπαρξη ενός πλανήτη ο οποίος κινείται πέραν
από την τροχεία του Ποσειδώνα και μάλιστα του έδωσαν το όνομα Πλανήτης Υ.
Ένα
πλανήτης με μέγεθος μικρότερο της Γης
Συγκεκριμένα
ο Αμίρ Σιράι του πανεπιστημίου του Πρίνστον με τους συνεργάτες του παρατήρησαν
ένα φαινόμενο παραμόρφωσης στις τροχιές κάποιων αντικειμένων στη ζώνη του
Κάιπερ, μια μακρινή περιοχή γεμάτη με παγωμένα υπολείμματα, ανάμεσα στα οποία βρίσκεται
και ο Πλούτωνας.
«Αν η
παραμόρφωση είναι πραγματική, η πιο απλή εξήγηση, είναι ένας πλανήτης με κλίση,
που δεν έχει ανακαλυφθεί. Αυτός ο εν δυνάμει κόσμος, θα ήταν μικρότερος από τη
Γη αλλά μεγαλύτερος από τον Ερμή, με τροχιά 100 με 200 φορές πιο μακρινή από
τον Ήλιο σε σχέση με τη Γη.
Η βαρύτητά
του, φαίνεται πως ωθεί κοντινά αντικείμενα περίπου 15 βαθμούς έξω από το
επίπεδο πλάνο του ηλιακού συστήματος, όπως οι πτυχώσεις που σχηματίζονται στην
επιφάνεια μιας λίμνης.
Το σήμα μας
είναι μέτριο, αλλά αξιόπιστο», τονίζει ο Σιράι εκτιμώντας ότι οι πιθανότητες να
πρόκειται για μια τυχαία παραμόρφωση είναι μικρές. Ξεκαθαρίζει όμως: «Παραμένουμε
σκεπτικοί πάνω στο θέμα καθώς απλά βρήκαμε ένα στοιχείο όχι κάτι που μπορεί να μας
πείσει».
Ο Πλανήτης Υ
φαίνεται να ωθεί τις τροχιές εκτός ευθυγράμμισης. Η νέα μελέτη δείχνει πως, αν
δεν υπάρχουν κρυμμένοι πλανήτες, το μέσο επίπεδο της ζώνης του Κάιπερ, θα
πρέπει να ευθυγραμμίζεται με το σταθερό επίπεδο του ηλιακού συστήματος. Ωστόσο,
τώρα οι αστρονόμοι, ανίχνευσαν μια ξεκάθαρη παραμόρφωση μεταξύ 80 και 200
αστρονομικών μονάδων (ΑU).
Αυτή η κλίση
είναι απίθανο να είναι πρωτογενής καθώς η φυσική μετάπτωση της τροχιάς θα την
εξάλειφε σε λιγότερο από 100 εκατομμύρια χρόνια. Για να παραμένει, κάτι πρέπει
να τη διατηρεί. όπως για παράδειγμα, η βαρύτητα ενός κρυφού πλανήτη.
Ο
παγωμένος κόσμος της Ζώνης Κάιπερ
Η Ζώνη του
Κάιπερ, είναι μια αχανής περιοχή που βρίσκεται λίγο πιο πέρα από τον Ποσειδώνα,
η οποία εκτείνεται από σχεδόν 30 έως 55 φορές την απόσταση ανάμεσα στη Γη και
τον Ήλιο.
Φανταστείτε
τη σαν μια γειτονιά του σύμπαντος γεμάτη με παγωμένα σώματα, κομμάτια από το
πρώιμο ηλιακό σύστημα.
Τα
αντικείμενα αυτά, δεν διαμορφώθηκαν ποτέ σε έναν πλανήτη, επειδή η βαρύτητα του
Ποσειδώνα τα διασκορπίζει.
Ορισμένα
είναι μικρά, όπως ένα βουνό, ενώ άλλα, όπως είναι ο Πλούτωνας, είναι αρκετά
μεγάλα για να χαρακτηριστούν πλανήτες – νάνοι. Η ζώνη του Κάιπερ είναι η πηγή δημιουργίας
πολλών πλανητών που αιωρούνται στο εσωτερικό ηλιακό σύστημα.
Τα
αντικείμενα εκεί, είναι φτιαγμένα από πάγο, πέτρα και παγωμένα αέρια (ουσίες
που δεν έχουν αλλάξει σχεδόν καθόλου στη διάρκεια δισεκατομμυρίων ετών) κάνοντάς
τα μια τεράστια χρονοκάψουλα, στην οποία διατηρούνται υλικά από τις πρώτες
μέρες της ύπαρξης του ηλιακού συστήματος.
«Δεν
γνωρίζουμε τι υπάρχει εκεί»
Ο Τζόντι
Χόρνερ του πανεπιστημίου του Νοτίου Κούινσλαντ (Αυστραλία) θεωρεί πιθανή την
ύπαρξη του Πλανήτη Υ. «Είναι γεγονός ότι δεν γνωρίζουμε τι υπάρχει εκεί. Είναι
μόλις τις τελευταίες δεκαετίες που έχουμε αρχίσει να εξερευνούμε το σύμπαν πέρα
από τον Ποσειδώνα”, εξηγεί.
Οι
αστρονόμοι θεωρούν ότι οι πλανήτες αυτοί μπορεί να μην έχουν δημιουργηθεί
τόσο μακριά από τον Ήλιο. Αντίθετα, θα μπορούσαν να έχουν φτάσει εκεί κατά τις
πρώτες μέρες της ιστορίας του Ηλιακού Συστήματος. «Αυτό είναι το πιο πιθανό»
τονίζει ο Χόρνερ.
Μαθηματικά
μοντέλα, υποδηλώνουν πως ένας πλανήτης με μάζα ανάμεσα στον Ερμή και τη Γη, με τροχιά περίπου 100 με 200 AU, και κλίση μεγαλύτερη από 10 βαθμούς, θα μπορούσε να
διατηρεί την παρατηρούμενη παραμόρφωση.
Σώματα με
μικρότερη μάζα, όπως ο Πλούτωνας, θα μπορούσαν να συμβάλλουν επίσης, αλλά
λιγότερο αποτελεσματικά. Οι πλανήτες που έχουν μεγαλύτερη μάζα από τη Γη, θα
προκαλούσαν στρεβλώσεις σε κοντινότερες περιοχές, κάνοντάς τους λιγότερο
κατάλληλους για τα δεδομένα. Ο Πλανήτης Υ, θα εξηγούσε γιατί είναι
παραμορφωμένο το μέσο πλάνο της Ζώνης του Κάιπερ.
Μια δεκαετία
ανακαλύψεων
Το εξωτερικό
ηλιακό σύστημα, είναι ένα από τα μεγαλύτερα μέτωπα της σύγχρονης αστρονομίας
και η επόμενη δεκαετία υπόσχεται ανακαλύψεις.
Το
παρατηρητήριο Vera C. Rubin, σύντομα θα ξεκινήσει τη δεκαετή του έρευνα, χαρτογραφώντας τον
νυχτερινό ουρανό με άνευ προηγουμένου λεπτομέρειες.
Το μέσο
αυτό, θα μπορούσε να εντοπίσει απευθείας τον Πλανήτη Υ ή να επαληθεύσει έμμεσα
σημάδια της επιρροής του. «Αν υπάρχει ο πλανήτης Υ, μέσα στα πρώτα, λίγα χρόνια
της έρευνας, μπορεί είτε να δούμε ή να συλλέξουμε πιο αξιόπιστα στοιχεία για
τις βαρυτικές του επιδράσεις» αναφέρει ο Σιράι.
Προς το
παρόν, ο Πλανήτης Υ παραμένει μια υπόθεση, βασισμένη σε ένα στοιχείο. Η ιστορία
ωστόσο, δείχνει πως, η ιδιαίτερη προσοχή στις μικρές ανωμαλίες, μπορεί να
οδηγήσει σε σημαντικές ανακαλύψεις.
Από την
πρόβλεψη της ύπαρξης του Ποσειδώνα τον 19ο αιώνα, μέχρι την ταυτοποίηση του
Πλούτωνα, τον 20ό αιώνα, η αναζήτηση κρυμμένων κόσμων ανέκαθεν αναδιαμορφώνει
την κατανόησή μας για το σύμπαν. Αν είναι αληθινός ο Πλανήτης Υ, σύντομα η
εικασία, θα γίνει πραγματικότητα.