Η δημιουργία, το δίδυμο που τον εκτόξευσε, οι Ντάλτονς και η ελληνική περιπέτεια του καουμπόι που είναι «πιο γρήγορος από τη σκιά του»
Εδώ και 80
χρόνια ο «φτωχός και μόνος καουμπόι» που «πυροβολεί πιο γρήγορα από τη σκιά του»
τριγυρνά με το άλογο του στην Άγρια Δύση. Επιβάλει δικαιοσύνη, βοηθά τους
αδύνατους και συναντά ιστορικά πρόσωπα. Είναι ο θρυλικός Λούκι Λουκ που πλέον έκλεισε την 8η δεκαετία του και έχει συντροφεύσει πολλές γενιές ως
κόμικ και αργότερα ως σειρά κινουμένων σχεδίων.
Ο Λούκι Λουκ
(Lucky Luke) γεννήθηκε από το μολύβι του κορυφαίου Βέλγου σκιτσογράφου Morris (Μορίς ντε Μπεβέρ). Αντλώντας έμπνευση από τις ταινίες της Disney και τις ιστορίες της Άγριας Δύσης ο Morris θέλησε να δημιουργήσει έναν «Τζον Γουέιν
των κόμικς».
Ο «άνθρωπος
που πυροβολεί πιο γρήγορα απ’ τη σκιά του» έκανε το ντεμπούτο του τον Οκτώβριου
1946 στη γαλλική έκδοση του Γαλλοφλαμανδικού περιοδικού «Spirou». Η πρώτη του περιπέτεια είχε τίτλο «Arizona 1880» με τον Λούκι Λουκ να ερευνά
μια ληστεία άμαξας.
Από το 1955 ο Morris συνεργάζεται με έναν άλλο θρύλο τον κόμικς. Ο Ρενέ Γκοσινί (Αστερίξ) γράφει τις ιστορίες του Λούκι Λουκ. Ο ήρωας του δραματικός ή «μάτσο». Έχει χιούμορ, είναι ντροπαλός και δεν αντιμετωπίζει τους ιθαγενείς σαν εχθρούς.
Στις 25 Αυγούστου
1955 δημοσιεύεται στο «Spirou» το πρώτο… παιδί αυτή της συνεργασίας. Είναι η ιστορία
«Des rails sur la Prairie» (στην χώρα μας κυκλοφορεί με τον
τίτλο Το Σιδερένιο Άλογο). Εκεί για πρώτη φορά ο Λούκι Λουκ τραγουδά «είμαι ένα
φτωχός και μόνος καουμπόι» καθώς χάνεται στο ηλιοβασίλεμα.
Ο Γκοσινί (αριστερά στη φωτό) θα γράφει τις ιστορίες του Λούκι Λουκ έως το τέλος της ζωής του το 1977. Στη συνέχεια ο Morris (δεξιά στη φωτό) θα συνεργαστεί με διάφορους ιστοριογράφους και θα δίνει ζωή στον «άνθρωπο που πυροβολεί πιο γρήγορα από τη σκιά του» έως το 2001 όταν κι αυτός έφυγε από τη ζωή.
Το κόμικ θα
αλλάξει εκδότη το 1968 και θα περάσει στην Dargaud. Από το 1989 θα εκδίδεται από την Lucky Productions και δέκα χρόνια μετά, έως και σήμερα,
από την Luck Comics.
Η κυριότερη
διαφορά της βελγικής έκδοσης με την ελληνική είναι το όνομα αλλά και το γένος
του αλόγου του Λούκι Λουκ. Στην αρχική έκδοση το άλογο είναι αρσενικό και
ονομάζεται Τζόλι Τζάμπερ. Στην Ελλάδα παρουσιάζεται ως θηλυκό με το όνομα
Ντόλι. Τα τελευταία χρόνια όμως η Ντόλι έχει γίνει «ο» και είναι αρσενικό άλογο.
Οι Ντάλτονς
Εμπνευσμένος
από τη πραγματική συμμορία των Ντάλτονς, η οποία έδρασε τα τέλη της δεκαετίας
του 1890 στην Άγρια Δύση, ο Morris σχεδίασε το 1951 τους δικούς του παρανόμους. Έκαναν την
εμφάνιση τους στην 6η ιστορία του Λούκι Λουκ η οποία είχε τίτλο «Hors-la-loi».
Και ήταν οι Μπομπ, Γκρατ, Μπιλ και Έμετ.
Στο τέλος της
ιστορίας οι Ντάλτονς σκοτώνονται κατά την απόπειρα να ληστέψουν δύο τράπεζες. Ο
Morris
εμπνεύστηκε από
πραγματικά γεγονότα στα οποία δύο από τη συμμορία των Ντάλτονς είχαν σκοτωθεί σε
ανταλλαγή πυρών.
Ο Morris «μετάνιωσε» που σκότωσε τόσο άμεσα τη
συμμορία και δημιούργησε ένα νέο κουαρτέτο που πλέον δεν είχε καμία σχέση με τους
πραγματικούς Ντάλτονς. Έτσι «γεννήθηκαν οι Τζο, Τζακ, Γουίλιαμ και Άβερελ.
Οι Ντάλτονς,
όπως του ξέρουμε σήμερα, έκαναν ένα μικρό πέρασμα στην ιστορία του 1958 «Lucky
Luke contre Joss Jamon» (Λούκι Λουκ εναντίον Τζος Τζέιμον) και ήταν για πρώτη φορά
πρωταγωνιστές στο αμέσως επόμενο τεύχος με τίτλο «Les Cousins Dalton» (Τα
Ξαδέλφια των Ντάλτον).
Μέσα στα
επόμενα χρόνια εμφανίστηκαν κι άλλοι χαρακτήρες που εμπλέκονται με τη συμμορία.
Η Μαμά Ντάλτον, ο έντιμος θείος των Ντάλντο Μαρσέλ, οι ξαδέλφες τους, ο παππούς
τους κι αρκετοί άλλοι.
Το 1960 στην ιστορία «Sur la piste des Dalton» (Στα ίχνη των Ντάλτον) μας συστήνεται ο σκύλος Ραντανπλάν. Ήταν μια σατιρική απεικόνιση του διάσημου γερμανικού ποιμενικού Rin Tin Tin που έκανε «καριέρα» στο Χόλιγουντ τη δεκαετία του 1920. Ο Ραντανπλάν έγινε τόσο δημοφιλής που απέκτησε και δικό του κόμικ.
Ο Λούκι Λουκ στην Ελλάδα
Η πρώτη
κυκλοφορία του Λούκι Λουκ στην Ελλάδα έγινε το 1968 από τον εκδότη Θ.
Ανδρεόπουλο και τις εκδόσεις Στρατίκη. Εκδόθηκαν συνολικά 48 τεύχη. Στα τέλη
του 1975 οι εκδόσεις Τ. Ψαρόπουλος παίρνουν τα δικαιώματα των σειρών του Λούκι
Λουκ από τις εκδόσεις Στρατίκη που τα είχαν έως τότε. Μετά το 1980 ο Ψαρόπουλος
με την εκδοτική ANGLO-HELLENIC AGENCY βάζει μόνο τη φίρμα του στο εσώφυλλο αλλά
και στα εξώφυλλα.
Τον
Δεκέμβριο του 1984 η εκδοτική Μαμούθ Comix παίρνει τα δικαιώματα της σειράς τα
οποία έχει μέχρι σήμερα και αναλαμβάνει την έκδοση, οπότε και εκδίδει το 1ο
τεύχος της σειράς στην ελληνική γλώσσα: Ο Ληστής με το ένα Χέρι. Η Μαμούθ Comix
προχώρησε σε επανέκδοση όλων των τευχών των προηγούμενων εκδόσεων, εκτός από
ένα με τίτλο Πρόκληση στο Λούκι Λουκ. Πρόκειται για ένα κόμικ που εκδόθηκε από
την ANGLO-HELLENIC AGENCY το 1980 και περιλαμβάνει έξι μικρές ιστορίες. Δύο από
αυτές εκδόθηκαν στο τεύχος νο.2 Με την θηλειά στο λαιμό - Εκδόσεις Μαμούθ Comix
- ενώ οι άλλες τέσσερις δεν επανεκδόθηκαν σε κανένα τεύχος.
Στη σειρά της Μαμούθ Comix, περιλαμβάνονται 90 τεύχη με τις ιστορίες του στις μεγάλες κλασσικές διαστάσεις (21 εκ. × 28 εκ.). Το πρώτο Ελληνικό Λούκι Λουκ (Ο Ληστής Με Το Ένα Χέρι) κυκλοφόρησε το 1984, και το πιο πρόσφατο της σειράς (Τα βαρέλια της οργής) το 2025. Η ελληνική αρίθμηση δεν αντιστοιχεί με την πρωτότυπη βελγική αρίθμηση. Η ελληνική έκδοση περιλαμβάνει ιστορίες από 4 ξένες εκδόσεις: Lucky Luke - Γαλλία (ελληνικά τεύχη 1-65, 68, 70, 73-75), Red Kit - Τουρκία (ελληνικά τεύχη 66-67, 69), Kid Lucky (ελληνικά τεύχη 71-72, 83, 85-86, 88) και Les Aventures de Lucky Luke (ελληνικά τεύχη 76-82, 84, 87, 89-90).
Τα τεύχη που κυκλοφορούν στην Ελληνική γλώσσα είναι:
1. Ο ληστής με το ένα χέρι
(Le Bandit manchot (The One-Armed Bandit))
2. Με τη θηλιά στο λαιμό (La Corde
du pendu (The Rope of the Hanged))
3. Ντάλτον σίτυ
(Dalton City)
4. Η θεραπεία των Ντάλτον (La Guérison
des Dalton (The Daltons' Cure))
5. Ο ελαφροχέρης
(Fingers)
6. Καλάμιτυ Τζέην
(Calamity Jane)
7. Μαμά Ντάλτον
(Ma Dalton)
8. Το καραβάνι
(La Caravane, (The Wagon Train))
9.
Επικίνδυνη αποστολή (L'Escorte (The Escort))
10. Η άμαξα
(La Diligence (The Stagecoach))
11. Οι Ντάλτον στα χιόνια (Les Dalton
dans le blizzard (The Daltons in the Blizzard))
12. Ο δικαστής
(Le Juge (The Judge))
13. Σάρα Μπερνάρ
(Sarah Bernhardt)
14. Μαύροι λόφοι
(Les Collines noires (The Black Hills))
15. Νταίηζυ Τάουν
(Daisy Town)
16. Τηγανίτες για τους Ντάλτον (Tortillas
pour les Dalton, (Tortillas for the Daltons))
17. Νταίηλυ σταρ
(Le Daily Star (The Daily Star))
18. Το τρυφερό πόδι (Le
Pied-tendre (The Tenderfoot))
19. Σύρματα στα λιβάδια (Des
barbelés sur la prairie (Barbed Wire on the Prairie))
20. Τσέσσε Τζαίημς
(Jesse James)
21. Μπίλυ ο τρομερός (Billy the
Kid)
22. Ο θησαυρός των Ντάλτον (Le Magot
des Dalton (The Daltons' Loot))
23. Κάνυον απάτσι
(Canyon Apache (Apache Canyon))
24. Στη σκιά των Ντέρικ (À l'ombre
des derricks (In the Shadow of the Derricks))
25. Η απόδραση των Ντάλτον (L'Évasion
des Dalton (The Daltons Escape))
26. Η μνηστή του Λούκυ Λουκ (La Fiancée
de Lucky Luke (Lucky Luke's Fiancee))
27. Ο λευκός ιππότης (Le Cavalier
blanc (The Dashing White Cowboy))
28. Το σύρμα που τραγουδάει (Le Fil qui
chante (The Singing Wire))
29. Η μπαλάντα των Ντάλτον† (La Ballade
des Dalton (The Daltons' Ballad))
30. Η κούρσα του Μισσισιπή (En
remontant le Mississippi (Travelling Up The Mississippi))
31. Οι Ντάλτον στους ινδιάνους (Les Dalton
courent toujours (The Daltons Always On The Run))
32. Αντιμέτωπος με τον Πατ Πόκερ (Lucky Luke
contre Pat Poker (Lucky Luke versus Pat Poker))
33. Η εξαγορά των Ντάλτον (Les Dalton
se rachètent (The Daltons Redeem Themselves))
34. Το 20ο σύνταγμα ιππικού (Le
Vingtième de cavalerie (The 20th of the Cavalry))
35. Ο αυτοκράτωρ Σμιθ (L'Empereur
Smith (Emperor Smith))
36. Η κληρονομιά του Ραντανπλάν (L'Héritage
de Rantanplan (Rantanplan's Inheritance))
37. Ο μεγάλος δούκας (Le Grand
Duc (The Grand Duke))
38. Νιτρογλυκερίνη (Nitroglycérine)
39. Το κοράκι
(Chasseur de primes (The Bounty Hunter))
40. Το σιδερένιο άλογο (Des rails
sur la Prairie (Rails on the Prairie))
41. Το καταραμένο ράντσο (Le Ranch
maudit (The Cursed Ranch))
42. Προς την Οκλαχόμα (Ruée sur
l'Oklahoma (The Oklahoma Run))
43. Στα ίχνη των Ντάλτον (Sur la
piste des Dalton (On the Daltons' Trail))
44. Συναγερμός στους γαλαζοπόδαρους
(Alerte aux Pieds Bleus (Beware of the Bluefoots))
45. Φιλ Ντέφερ
"ο θεριστής" (Lucky
Luke contre Phil Defer (Phil Defer a French play on Fil de Fer - Iron Wire))
46. Εναντίον Τζος Τζέημον (Lucky Luke
contre Joss Jamon (Lucky Luke versus Joss Jamon))
47. Η πόλη φάντασμα (La Ville
fantôme (Ghost Town))
48. Οι αντίπαλοι
(Les Rivaux de Painful Gulch (The Rivals of Painful Gulch))
49. Το άλλοθι†
(L'Alibi (The Alibi))
50. Οι παράνομοι†
(Hors-la-loi (Outlaw))
51. Το τσίρκο
(Western Circus)
52. Πόνυ εξπρές
(Le Pony Express)
53. Το ελιξήριο
(L'Élixir du Dr Doxey (Dr Doxey's Elixir))
54. Τα ξαδέρφια των Ντάλτον (Les Cousins
Dalton (The Dalton Cousins))
55. Επικίνδυνο πέρασμα (7 histoires complètes - série 1 (7 Full Stories -
Series 1))
56. Κίτρινος πυρετός (La Mine d'or de Dick Digger (Dick Digger's Gold Mine))
57. Ροντέο† (Rodéo)
58. Η αμνησία των Ντάλτον (L'Amnésie
des Dalton (The Daltons' Amnesia))
59. Κυνήγι φαντασμάτων
(Chasse aux fantômes (Ghosthunt))
60. Αριζόνα (Arizona)
61. Η επιστροφή του Τζόε η σκανδάλη (Sous le ciel de l'Ouest (Under the
Western Sky))
62. Οι Ντάλτον σε γάμο (Les Dalton à la noce (The Daltons
at a Wedding))
63. Η γέφυρα του Μισσισιπή (Le Pont sur
le Mississippi (Bridge Over The Mississippi))
64. Μπελ σταρ
(Belle Star)
65. Κλοντάικ (Le Klondike (The Klondike))
66. Ένας σεΐχης στο Φαρ-Ουέστ (Un Cheik
Au Far West)
67.
Παντρεύεται ο Λούκυ; (Lucky Luke Se Marie!?)
68. O.K. Κοράλ (O.K. Corral)
69. Ο Μακ
στους Ινδιάνους† (Mac Chez Les Indiens)
70. Μαρσέλ
Ντάλτον (Marcel Dalton)
71. Ο
μπόμπιρας Λούκυ (Kid Lucky)
72. Οκλαχομα
Τζιμ (Oklahoma Jim)
73. Ο
προφήτης ( Le Prophète (The Prophet)
74. Ο ζωγράφος (
L'Artiste peintre (The Painter)
75. Ο θρύλος της Δύσης (La Légende
de l'Ouest (The Legend Of The West)
76. Η ωραία Προβένς (La Belle
Province (The Beautiful Province)
77. Οι Ντάλτον στην Κρεμάλα (La Corde au
cou (The Noose)
78. Ο άνθρωπος από την Ουάσινγκτον (L'Homme de
Washington (The man from Washington)
79. Λούκυ Λουκ εναντίον Πίνκερτον (Lucky Luke
Contre Pinkerton (Lucky Luke Versus The Pinkertons)
80. Μοναχικός Καβαλάρης (Cavalier Seul (Lone Riders)
81. Οι Ντάλτον...
Θείοι
(Les Tontons Dalton (The Uncle Daltons)
82. Η Γη της Επαγγελίας (La Terre
Promise (The Promised Land)
83. Λούκυ Κιντ: Ο Μαθητευόμενος Καουμπόι (L' apprenti cow-boy (Cowboy in Training)
84. Ένας καουμπόι στο Παρίσι (Un cow-boy
à Paris (Cowboy in Paris)
85. Λούκυ Κιντ: Επικίνδυνο Λάσο† (Lasso
périlleux (The Dangerous Lasso)
86. Λούκυ Κιντ: Αταξία και τιμωρία† (Kid ou
double (Kid or Double)
87. Μπελάδες στις φυτείες (Un com-boy
in cotton(com-boy dans le coton)
88. Λούκυ
κιντ: μάθε τεχνη...κι ασ'τηνε... (Statue Squaw)
89. Η Κιβωτός του ραντανπλάν...(L' arche
de pantanplan...)
90. Τα
βαρέλια της οργής... (Un cowboy sous pression...)
Από το τσιγάρο στο στάχι
Στα 80
χρόνια της ζωής του, ο Λούκι Λουκ έχει αλλάξει ελάχιστα. Μία από τις πιο
χαρακτηριστικές αλλαγές, ωστόσο, αφορούσε μια συνήθεια που είχε συνδεθεί
απόλυτα με την εικόνα του.
Για
δεκαετίες, ο καουμπόι εμφανιζόταν σχεδόν πάντα με ένα τσιγάρο στα χείλη. Ήταν
μέρος της φιγούρας του, όπως το καπέλο, το κόκκινο μαντίλι και το κίτρινο
πουκάμισο.
Το 1983,
όμως, ο Μορίς αποφάσισε να το αντικαταστήσει με ένα στάχυ. Η απόφαση συνδεόταν
με τις αυξανόμενες ανησυχίες για τις επιπτώσεις του καπνίσματος και την επιρροή
που ασκούσε ο αγαπημένος ήρωας στα παιδιά. Μάλιστα, το 1988 ο δημιουργός του
τιμήθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για αυτή την αλλαγή.
Ο Λούκι Λουκ
είχε καταφέρει να εγκαταλείψει μια συνήθεια σχεδόν σαράντα χρόνων, χωρίς να
χάσει τίποτα από τη χαρακτηριστική του ταυτότητα.
Η ιστορία συνεχίζεται
Ο Morris δημιούργησε τις πρώτες δέκα ιστορίες
αποκλειστικά μόνος του. Ακολούθησε η περίοδος συνεργασίας με τον Γκοσινί με 45
ιστορίες με τελευταία το «La Ballade des Dalton et autres histoires» (Η
Μπαλάντα των Ντάλτον) του 1986. Στη συνέχεια ο Morris συνεργάστηκε με διάφορους και η
τελευταία ιστορία την οποία σκιτσογράφησε ήταν το «Ο Γάλλος Μάγειρας» το 2001. Πρόκειται
για μία μικρή ιστορία 19 σελίδων. Ο Morris συνεργάστηκε με τον Achde για την
ολοκλήρωση των σχεδίων ο οποίος στη συνέχεια ανέλαβε το κόμικ. Στην Ελλάδα η
συγκεκριμένη ιστορία εκδόθηκε μόνο για μία φορά σε μορφή περιοδικού, σε
συνεργασία της Μαμούθ Comix και της εφημερίδας «Η Καθημερινή» το 2003. Το
συγκεκριμένο κόμικ δεν έχει καμία αρίθμηση και δεν υπάρχει στην λίστα της
Μαμούθ Comix.
Πλέον το Λούκι
Λουκ έχει φτάσει τα 84 τεύχη. Υπάρχουν επίσης πέντε ιστορίες με περιπέτειες του
ως παιδί και οκτώ ειδικές εκδόσεις.
Στις 6 Νοεμβρίου
2026 κυκλοφόρησε η τελευταία ιστορία του Λούκι Λούκ. Είναι το «Saint Lucky Luke».
Ο φτωχός και μόνος καουμπόι καλείται να αντιμετωπίσει έναν αντίπαλο διαφορετικό
από τους συνηθισμένους κακοποιούς, τον θρησκευτικό φανατισμό. Και, χωρίς να το
επιδιώκει, καταλήγει να αντιμετωπίζεται σαν άγιος.
Η υπόθεση
μεταφέρει τον ήρωα στο Κάνσας, όπου δύο επιτήδειοι θρησκευτικοί καθοδηγητές
πείθουν τους κατοίκους ότι ο καουμπόι διαθέτει υπερφυσικές δυνάμεις. Σύντομα,
γύρω από το πρόσωπό του δημιουργείται μια ολόκληρη θρησκεία.
Ο Λούκι Λουκ
βρίσκεται αντιμέτωπος με τη δεισιδαιμονία και την εκμετάλλευση της ανθρώπινης
πίστης.
Μάλιστα, ο Jul (συνδημιουργός μαζί με τον Achdé)
προσέφερε προσωπικά ένα αντίτυπο της νέας ιστορίας στον Πάπα Λέοντα ΙΔ’. Ο Ποντίφικας
δεν γνώριζε τον ήρωα, αλλά γέλασε και του φάνηκε ενδιαφέρον.
Με πάνω από
300 εκατ. πωλήσεις το Λούκι Λουκ είναι ένα από το πιο εμπορικά κόμικς στην
ιστορία της Ευρώπης. Έχει γίνει σειρά κινουμένων σχεδίων, επιτραπέζιο, ταινία
και βιντεοπαιχνίδι. Γενιές έχουν μεγαλώσει μαζί του και ο «φτωχός και μόνος καουμπόι»
θα συνεχίσει να τριγυρνά με το άλογο. Να χάνεται στο ηλιοβασίλεμα και να
επιστρέφει…