Η φωτογραφία-σοκ που αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό ντοκουμέντο της μαζικής εξολόθρευσης των βισώνων στις ΗΠΑ
Πριν ξεκινήσει η μαζική μετανάστευση στον «Νέο Κόσμο» το είδος που κυριαρχούσε στις απέραντες εκτάσεις του ήταν ο βίσωνας. Τα μεγαλοπρεπή ζώα πέρασαν από τη Σιβηρία στη Βόρεια Αμερική, μέσω του Βερίγγειου, περίπου 190.000 χρόνια πριν. Στη νέα αυτή γη προσαρμόστηκαν, μεταλλάχθηκαν και αναπαράχθηκαν με εντυπωσιακούς ρυθμούς.
Εκτιμάται ότι πριν
το 1870 στις περιοχές που σήμερα αποκαλούμε Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής
ζούσαν πάνω από 60 εκατομμύρια βίσωνες. Μέσα σε μια δεκαετία θα έφταναν στα
όρια της απόλυτης εξαφάνισης.
Την 1η
Ιανουαρίου 1989, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία είχαν απομείνει 456 (!) βίσωνες.
Οι 256 ανήκαν σε ιδιώτες και το Ζωολογικό Πάρκο της Νέας Υόρκης και μόλις 200 ζώα
ζούσαν ελεύθερα στο εθνικό πάρκο Γέλοουστου, υπό κρατική προστασία.
Η εισβολή ανθρώπων (με
όπλα) στις περιοχές που ζούσαν οι βίσωνες αποδείχθηκε απολύτως καταστροφική. O συνδυασμός της απληστίας αλλά κι ενός σχεδίου
κατά των ιθαγενών εξαφάνισε τον τεράστιο πληθυσμό των ζώων.
Από τη μια οι νεκροί
βίσωνες απέφεραν κέρδος και από την άλλη, όπως χαρακτηριστικά είχε πει ο
υπολοχαγός Ντότζ, «κάθε νεκρός βίσωνας είναι κι ένα Ινδιάνος μείον». Σκοτώνοντας
τα ζώα, που αποτελούσαν βασική πηγή τροφής και βιοπορισμού των ιθαγενών, τους έδιωχναν
από τις περιοχές τους και τους ανάγκαζαν να εγκατασταθούν στους καταυλισμούς
που τους υποδείκνυαν.
Κυνηγητικές
αποστολές με εκατοντάδες άτομα σκότωναν χιλιάδες βίσωνες χωρίς κανένα όριο. Η
κυβέρνηση ενθάρρυνε αυτό το μαζικό κυνήγι και χρησιμοποιούσε ακόμα και τον
στρατό για να εξολοθρεύσει τα κοπάδια.
Ένα
βουνό από κρανία
Το χαρακτηριστικότερο
ιστορικό ντοκουμέντο είναι μια φωτογραφία που τραβήχτηκε το 1892 στο Ρούζβιλ
του Μίσιγκαν. Δύο άντρες ποζάρουν σε ένα βουνό από χιλιάδες κρανία βισώνων. Αποτυπώνει
την αλόγιστη καταστροφή που προκάλεσε ο άνθρωπος και πώς οδήγησε στα όρια της εξαφάνισης
ένα ζώο που κυριαρχούσε στη Βόρεια Αμερική,
Η φωτογραφία έχει
τραβηχτεί το εργοστάσιο «Michigan Carbon Works». Χρησιμοποιούσαν τα κρανία και τα
κόκκαλα από τους βίσωνες για να φτιάξουν λίπασμα, κόλλα αλλά και κάρβουνο το
οποίο χρησιμοποιούσαν στη βιομηχανία της ζάχαρης.
Η
σημερινή εικόνα
Στα τέλη του 1800 η
αμερικανική κυβέρνηση άρχισε να παίρνει μέτρα για τους βίσωνες ώστε να μην
εξαφανιστούν πλήρως. Ο πληθυσμός ανέκαμψε και πλέον υπολογίζονται ότι στις ΗΠΑ
υπάρχουν πάνω από 500.000 βίσωνες. Σε κάποια εθνικά πάρκα και συγκεκριμένες περιοχές
συναντάς ακόμα και άγρια κοπάδια. Χαρακτηριστικό είναι ότι στο Γέλοουστοουν
πλέον ζουν περίπου 6.000 βίσωνες.