Το 1955 η Σπόρτινγκ υποδέχθηκε την Παρτιζάν στην πρεμιέρα του Ευρωπαϊκού Κυπέλλου. Ένα παιχνίδι με πολλά απρόοπτα που έγραψε όμως ιστορία
Πριν το «σεντόνι»,
τη λάμψη και τα εκατοντάδες εκατομμύρια υπήρχαν αμφιβολίες, αντιδράσεις και
δυσοίωνες προβλέψεις. Μια μέρα σαν σήμερα το 1955 πραγματοποιήθηκε το πρώτο
παιχνίδι στην ιστορία του Ευρωπαϊκού Κυπέλλου, του Κυπέλλου Πρωταθλητριών όπως έγινε
γνωστό στην Ελλάδα, που αποτέλεσε προπομπός του Champions League.
Σε συνεννόηση
με την ιταλική, γαλλική και βελγική ομοσπονδία η UEFA ανακοίνωσε τη δημιουργία του θεσμού στις
15 Ιουνίου 1954. Οι ομάδες επιλέχθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία σε
συνεργασία με τις χώρες αλλά και την εφημερίδα L’Equipe.
Από τα 18 κλαμπ
που συμμετείχαν τελικά μόνο επτά ήταν κάτοχοι του πρωταθλήματος. Στον αρχικό σχεδιασμό
είχε ενταχθεί και η πρωταθλήτρια Αγγλία Τσέλσι. Κληρώθηκε να αντιμετωπίσει την
Τζουγκάρντενς αλλά την τελευταία στιγμή οι μπλε αποφάσισαν να αποσυρθούν μετά
από πίεση της αγγλικής Ομοσπονδίας που θεωρούσε τον θεσμό απειλή για το
ποδόσφαιρο της χώρας. Την ομάδα του Λονδίνου αντικατέστησε η πολωνική Γκβάρντια Βαρσοβίας.
Από Ολλανδία,
και Δανία είχαν κληθεί αρχικά οι Χόλαντ Σπορτ, Χόνβεντ και ΑΒ αλλά δεν
αποδέχθηκαν. Τη θέση τους πήραν οι Αϊντχόφεν, Βόρος Λομπογκό και AGF.
Αντιδράσεις
προκλήθηκαν στην Σκωτία καθώς η ομοσπονδία επέλεξε την Χιμπέρνιαν (5η
στο προηγούμενο πρωτάθλημα) και όχι την ισχυρή κάτοχο του τίτλου Αμπερντίν. Σύμφωνα
με κάποιες αναφορές οι «Χιμπς» επιλέχθηκαν γιατί ήταν η μοναδική ομάδα της χώρας
που είχε φωτισμό στο γήπεδο της.
Η πρωταθλήτρια
Σοβιετικής Ένωσης, Ντινάμο Μόσχας δεν συμμετείχε λόγω κλιματικών συνθηκών. Το παρών
όμως έδωσε η Σααρμπρίκεν, ως εκπρόσωπος της Σάαρλαντ, εντός προτεκτοράτου που
ενώθηκε με τη Γερμανία το 1957.
Για την
ιστορία οι 18 ομάδες που συμμετείχαν στην πρώτη έκδοση του Κυπέλλου Πρωταθλητριών
ήταν οι:
Ρεάλ
Μαδρίτης (Ισπανία)
Σπόρτινγκ
Λισσαβόνας (Πορτογαλία)
Ραπίντ Βιέννης
(Αυστρία)
Άντερλεχτ
(Βέλγιο)
Μίλαν
(Ιταλία)
Βόρος
Λομπογκό (Ουγγαρία)
Ρέιμς
(Γαλλία)
Ροτ-Βάις Έσεν
(Δυτική Γερμανία)
Χιμπέρνιαν
(Σκωτία)
Γκβάρντια
Βαρσοβίας (Πολωνία)
Παρτιζάν
(Γιουγκοσλαβία)
Σερβέτ
(Ελβετία)
Τζουγκάρντενς
(Σουηδία)
AGF (Δανία)
Σααρμπρίκεν
(Σάαρλαντ)
Πρεμιέρα στο Πρωταθλητριών χωρίς πρωταθλήτριες
Η αρχή έγινε
το απόγευμα (17:00 τοπική ώρα) της 4ης Σεπτεμβρίου 1955. Η Σπόρτινγκ
Λισσαβόνας υποδέχθηκε την Παρτιζάν και καμία από τις δύο ομάδες δεν είχε
κερδίσει το πρωτάθλημα στη χώρα της. Τα «Λιοντάρια» είχαν πάρει την 3η
θέση και η Παρτιζάν είχε βγει δεύτερη πίσω από την Ντίναμο Ζάγκρεμπ. Τα κλαμπ όμως
είχαν επιλέξει οι συντάκτες της L’Equipe ως ομάδες που κυριαρχούσαν στα τοπικά πρωταθλήματα. Για τη Σπόρτινγκ αυτό
ίσχυε καθώς είχαν κερδίσει τα επτά από τα οκτώ τελευταία πρωταθλήματα με τη
θρυλική επιθετική γραμμή της που αποκαλούταν «τα πέντε βιολιά». Η Παρτιζάν από
την άλλη δεν είχε κερδίσει το πρωτάθλημα από το 1949.
Αέρας,
απρόοπτα και πολλά γκολ
Με το «Ζοζέ
Αλβαλάδε» υπό κατασκευή το ματς φιλοξενήθηκε στο «Εθνικό Στάδιο» που βρισκόταν
σε μια περιοχή γνωστή για τους ισχυρούς ανέμους.
Η Σπόρτινγκ
δεν είχε δώσει ακόμα επίσημο ματς σε αντίθεση με την Παρτιζάν που ήταν σαφώς
πιο έτοιμη. Οι φιλοξενούμενοι δεν είχαν στη σύνθεση τους ένα από τ’ αστέρια τους.
Ήταν ο Ζλάτκο Τσαϊκόφσκι, ο κορυφαίος Κροάτης μέσος, που είχε μείνει εκτός
γιατί σπούδαζε. Το 1982, ως προπονητής πλέον, θα καθόταν στο πάγκο της ΑΕΚ.
Το παρών
έδωσαν περίπου 30.000 θεατές και διαιτητής ήταν ο Γάλλος Ντιν Αρζίκ.
Λίγα λεπτά μετά τη σέντρα ο Στίέπαν Μπόμπεκ (ο μετέπειτα προπονητής σε Ολυμπιακό και Παναθηναϊκό) βγήκε τετ α τετ αλλά αστόχησε κι έχασε την ευκαιρία να μείνει στην ιστορία ως ο πρώτος που σκόραρε στον θεσμό. Το έκανε στο 14ο λεπτό ο Ζοάο Μάρτινς ο οποίος άνοιξε το σκορ για τη Σπόρτινγκ. Στη φάση τραυματίστηκε ο στόπερ της Παρτιζάν, Μπράνκο Ζέμπεκ. Σε μια εποχή που δεν υπήρχαν αλλαγές ο Ζέμπεκ παρέμεινε τραυματίας στον αγωνιστικό χώρο και ουσιαστικά παρακολουθούσε το ματς. Ο προπονητής του τον έβαλε, ουσιαστικά τυπικά, στο αριστερό άκρο της άμυνας.
«Ήμασταν άτυχοι
με τον τραυματισμό του Ζέμπεκ καθώς ήρθε στη φάση που δεχθήκαμε το πρώτο γκολ.
Αυτά τα δύο γεγονότα μας έκαναν νευρικούς» θυμάται ο επιθετικός της Παρτιζάν
Πρβόσλαβ Μιχάιλοβιτς.
Πα’ όλα αυτά
οι Γιουγκοσλάβοι κατάφεραν να ισοφαρίσουν στο 45’ με τον Μιλουτίνοβιτς. Στο 50’
η Σπόρτινγκ έμεινε με δέκα καθώς αποβλήθηκε ο Ζοσέ Γκαλάζ και ο Μιλουτίνοβιτς
χτύπησε και πάλι για το 1-2. «Το δεύτερο γκολ που δεχθήκαμε ήταν πολύ άτυχο.
Φυσούμε πολύ εκείνη την ημέρα. Η μπάλα άλλαξε πορεία από τον άνεμο»
τονίζει ο αμυντικός Μανουέλ Πάσος.
Η Σπόρτινγκ
αντέδρασε και στο 65’ ισοφάρισε με τον 19χρονο Κιμ, ο οποίος έκανε το ντεμπούτο
του στην πρώτη ομάδα. Ο Μπόμπεκ έγραψε το 2-3 στο 73’ αλλά πέντε λεπτά μετά ο
Κιμ έβγαλε μόνο του τον Ζοάο Μάρτινς που διαμόρφωσε το 3-3.
«Στο
παιχνίδι υποφέραμε από τον ισχυρό αέρα. Η Παρτιζάν όμως ήταν από τις καλύτερες
ομάδες που ήρθε στην Πορτογαλία. Έπρεπε όμως να κερδίσουμε» δήλωσε ένα από τ’
αστέρια της Σπόρτινγκ ο Ζοσέ Τραβάσος.
Ο Μπόμπεκ
από τη μεριά του πρόβλεψε νίκη της ομάδας του στο Βελιγράδι. Δικαιώθηκε καθώς στις
12 Οκτωβρίου 1955 η Παρτιζάν επικράτησε με 5-2 με τον Μιλουτίνοβιτς να πετυχαίνει
καρέ. Στην επόμενη φάση οι Γιουγκοσλάβοι αντιμετώπισαν τη Ρεάλ. Ηττήθηκαν με
4-0 στη Μαδρίτη και στον επαναληπτικό άγγιξαν το θαύμα αλλά η νίκη τους με 3-0
δεν ήταν τελικά αρκετή.
Επίλογος
Μετά το ματς
στη Λισσαβόνα οι παίκτες και τα επιτελεία των δύο ομάδων έφαγαν μαζί στο
εστιατόριο Por do Sol (Ηλιοβασίλεμα). Ίσως τότε να μην είχαν συνειδητοποιήσει ότι
έγραψαν ιστορία και έκαναν την αρχή για τον σημαντικότερο διασυλλογικό θεσμό
στην ιστορία του ποδοσφαίρου.